Μοιραστείτε τη γνώση.

  • Ο σκοπός του Our Voice και όλων όσων βοηθάνε στην σωστή λειτουργία και ανανέωση της ιστοσελίδας, είναι να μοιραζόμαστε τις γνώσεις μας με όλους τους επισκέπτες.
  • Μπορείτε και εσείς να συμβάλλετε σε αυτόν τον σκοπό κοινοποιώντας τα άρθρα που σας αρέσουν χρησιμοποιόντας τα social links που υπάρχουν σε κάθε κείμενο.

H κλινικός ψυχολόγος - ψυχοθεραπεύτρια Ελένη Νίνα, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή το σύστημα των Πανελληνίων εξετάσεων -που μόλις ολοκληρώθηκαν- και των επιπτώσεών του στην εξέλιξη των εφήβων, ένα βήμα πριν την ενηλικίωση.

Κρ.Π.: Μιλάμε για μια περίοδο ζωής, που όλοι έχουμε ζήσει, την εφηβεία. Πόσο... ευνουχίζουμε αυτή την ηλικία, μαζί με τις Πανελλήνιες;  
 
Ελ.Ν.: Πάρα πολύ σημαντική η ερώτησή σου αυτή, γιατί ώρες ώρες σκέφτομαι, ότι είναι η άσκηση ενός σαδισμού από τους ενήλικες στα παιδιά.

Προσπαθούμε να ευνουχίσουμε ή να ξαπλώσουμε σε προκρούστεια κλίνη τα παιδιά μας, και ότι περισσεύει να το κόψουμε, και ότι δεν φτάνει να το τεντώσουμε, για να γίνει αυτό που επιθυμούμε βάση των φόβων μας και των οραμάτων μας.

Και είναι σα να τιμωρούμε τη νεότητα! Επειδή εμείς μεγαλώσαμε, επειδή χάσαμε επαφή με τον εαυτό μας και τα θέλω μας, επιθυμούμε να τους βάλουμε όλους κάτω, όπως στην ταινία The Wall, και να τους χτυπάμε με ένα σφυρί, για  να τους καρφώσουμε εκεί που θέλουμε να τους... τοποθετήσουμε.

Είναι μια τιμωρία, στους νέους ανθρώπους αυτό το σύστημα. Θα ‘πρεπε να είμαστε πιο βοηθητικοί, κι έτσι θα είχαμε πιο λειτουργικούς ανθρώπους, πιο ορεξάτους να σπουδάσουνε και να δουλέψουνε, που θα ήταν κοντά στα θέλω τους, και θα είχαν και το περιθώριο να προσπαθήσουν σοβαρά γι’ αυτό που επιθυμούν, κι όχι να εξαναγκαστούν να μας κάνουν το χατίρι για να μας ξεφορτωθούν!

Εν τέλει, εγώ πιστεύω ότι είναι σαδισμός, αυτό που γίνεται από τους μεγάλους στα παιδιά, για να  εναρμονιστούν με τις επιθυμίες μας!  Οι Πανελλήνιες, μπορεί να είναι μία προσπάθεια ένταξης σε μια πραγματικότητα, αλλά γίνεται με… σαδιστικό τρόπο.

Καλούνται τα παιδιά σε πολύ μικρή ηλικία να αποφασίζουν για το τι θα κάνουν στην ενήλικη ζωή τους. Κι αυτό καλούνται να το αποφασίσουν σε μια ηλικία πρώτης Λυκείου, και τελειωτικά να το αποφασίσουν στη Δευτέρα Λυκείου, που είναι 17 χρονών.

Οπότε, πρέπει ως ανήλικοι, να πάρουν αποφάσεις για την ενήλικη ζωή τους. Αυτό είναι πολύ πιεστικό.

Επιπλέον, αποφασίζουν βάση των βαθμών τους περισσότερο, και όχι βάση των ικανοτήτων τους. Γι’ αυτό, όντως θα μπορούσε να βοηθήσει ένας επαγγελματικός προσανατολισμός στο να τους αποκαλύψει και άλλες ικανότητες που μπορεί να έχουν.
 
Και δεν υπάρχει συχνά και στήριξη. Ούτε από το εκπαιδευτικό σύστημα, έτσι όπως είναι διαμορφωμένο, αλλά ούτε κι από το οικογενειακό τους περιβάλλον.

Γιατί οι γονείς, έχουν προσδοκίες και όραμα σε σχέση με τα παιδιά τους και πολύ συχνά, παρεμβαίνουν σε τέτοιο βαθμό που δεν τους επιτρέπουν να αποφασίσουν νηφάλια για τον εαυτό τους, αλλά τα σπρώχνουν(ασυνείδητα πολλές φορές) να επιλέξουν θεματικές ζωής – σπουδών, που οι ίδιοι θα ήθελαν να έχουν επιλέξει.

Οπότε, τα παιδιά έχουν δύο δρόμους: Ή να ακολουθήσουν αυτό που θέλουν οι γονείς τους, και που θα τους καταξιώσει στα μάτια τους αλλά και στα μάτια της κοινότητας των ενηλίκων, ή να πάνε κόντρα σε αυτό. Με αποτέλεσμα, πολύ συχνά, παιδιά που θα επιθυμούσαν να κάνουν κάτι που και οι γονείς τους το επιθυμούν, πηγαίνουν κόντρα στην επιθυμία των γονέων, με αποτέλεσμα να πηγαίνουν κόντρα και στη δική τους επιθυμία. Και να αποτυγχάνουν... γιατί επιλέγουν κλάδους, απλώς για να πάνε κόντρα στους γονείς.

Το εκπαιδευτικό σύστημα, έτσι όπως είναι διαμορφωμένο, είναι πολύ απαιτητικό. Ζητά αποφάσεις τελεσίδικες, ζητά υψηλές βαθμολογίες, μεγάλη προσπάθεια, αφιέρωση, να μην υπάρχει καθόλου προσωπική ζωή για χρόνια στους μαθητές, με πολύ μεγάλη φόρτιση τα δύο τελευταία χρόνια, σκληρές απαιτήσεις δηλαδή, και στέκεται και πολύ σκληρά απέναντι σε μια αποτυχία.

Σε άλλα κράτη, το εκπαιδευτικό σύστημα δίνει άλλες δυνατότητες στους μαθητές, και να εξοικειωθούν με την έννοια των εξετάσεων, και να κάνουν εργαστήρια μέσα στις τάξεις, ώστε και να συζητούν, και να έρχονται σε επαφή με πολλές δραστηριότητες, οπότε και με πολλές δυνατότητες και ικανότητές τους, αλλά και αφού τελειώσουν το Λύκειο, να έχουν ένα χρόνο όπου να μπορούν να πηγαίνουν στα Πανεπιστήμια για να παρακολουθούν μαθήματα, για να δουν τι πραγματικά τα ενδιαφέρει, και μετά να επιλέξουν τις Σχολές που θα εγγραφούν.  
 

Τα αγγλοσαξωνικά συστήματα, που φαίνεται να είναι πιο ανθρώπινα από τα δικά μας, δεν έχουν εξετάσεις εισαγωγής, αλλά οι εξετάσεις τους γίνονται μέσα στα πλαίσια των μαθημάτων του σχολικού έτους και όχι στο τέλος όπως στις Πανελλήνιες.

Και είναι πιο σκληροί μέσα στα Πανεπιστήμια, με αποτέλεσμα να έχουν φοιτητές ενεργούς οι οποίοι ξέρουν γιατί βρίσκονται εκεί, και δεν έχουν πολυπληθή τμήματα εισακτέων, όπως εδώ, οι οποίοι καταφέρνουν να κερδίσουν τη μάχη των Πανελληνίων, και μετά τα παρατάνε!

Γιατί είναι πάρα πολύ κουρασμένοι, από τη φόρτιση που έχουν υποστεί, και θέλουν να ξεκουραστούν, και γιατί το σύστημα το ίδιο τους επιτρέπει να τεμπελιάσουν.

Μόλις, πρόσφατα, με νέες διατάξεις, άρχισαν προσπάθεια για να βάλουν μία σειρά στα ελληνικά Πανεπιστήμια, ώστε να μην υπάρχουν οι λεγόμενοι αιώνιοι φοιτητές…

Στα περισσότερα Πανεπιστήμια του υπόλοιπου κόσμου, δεν υπάρχει αυτό το φαινόμενο. Αυτοί που μπαίνουν στην Ανώτατη Εκπαίδευση, οι περισσότεροι αποφοιτούν κιόλας.

Είναι πολύ πιο συνειδητοί, πιο αποφασισμένοι, σε αυτό που επιλέγουν, είναι πολύ πιο ανθρώπινες οι συνθήκες, διότι είναι και πολύ πιο υποστηρικτικά μεν τα σχολικά πλαίσια, τα Πανεπιστήμια δε, είναι πολύ πιο απαιτητικά.

Γιατί, όσο μεγαλώνεις, σε αντιμετωπίζουν όλο και πιο πολύ σαν ενήλικα, με αποτέλεσμα να είναι πιο δύσκολες οι σπουδές μέσα στο Πανεπιστήμιο, παρά η εισαγωγή σε αυτό.
Σε διευκολύνουν, δηλαδή, στο να μπεις στο Πανεπιστήμιο, αλλά είναι απαιτητικοί ως προς το να μείνεις στο Πανεπιστήμιο. Εδώ, γίνεται το ανάποδο.
 
Κρ.Π.: Δηλαδή, απαιτούμε στη χώρα μας, τα ανήλικα να φερθούν σχεδόν σαν ενήλικοι, και μετά οι ενήλικοι ως ανήλικα...
 
Ελ.Ν.: Ακριβώς, και με τις ευλογίες ενός συστήματος και Σχολικού και Πανεπιστημιακού, και οικογενειακού.

Γιατί, όταν ο γονιός πιέζει το παιδί του να μπει στο Πανεπιστήμιο, για να ικανοποιηθεί το δικό του όνειρο, και αφού μπει, μετά του επιτρέπει να… αράξει, για να ξεκουραστεί, και γιατί είναι φοιτητής και τότε... επιτρέπονται σχεδόν όλα, έχουμε κάνει ένα σοβαρό λάθος!  Δεν ενισχύουμε την ενηλικίωση, αλλά απαιτούμε, ακριβώς όπως το λες, τα αντίστροφα. Να είναι ενήλικοι οι ανήλικοι, και ανήλικοι οι ενήλικοι!

Κρ.Π.: Επίσης, όλη αυτή η προετοιμασία, που ανέφερες, στις αγγλοσαξωνικές χώρες γίνεται μέσα στο σχολείο, και όχι σε φροντιστήρια που οι γονείς πληρώνουν. Υπάρχει ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα, λοιπόν, παραπαιδείας, που αναγκάζει τα παιδιά να παρακολουθούν –διαμέσου αυτού του πάρα πολύ επιβαρημένου και επιβεβλημένου προγράμματος, σχεδόν, δύο σχολεία!

Ελ.Ν.: Επιπλέον, δεν επιτρέπεται και η αποτυχία! Εδώ τις εξετάσεις αυτές δεν τις προσεγγίζουμε ως μία προσπάθεια η οποία είτε θα ευοδωθεί είτε όχι, και επίσης, να δοθεί χρόνος γι αυτήν, ώστε να γίνει και την επόμενη χρονιά. Ή να υπάρχει χρόνος για ένα παιδί, να αποφασίσει αν θέλει, ακόμα και για να μην σπουδάσει.

Διότι, στην Ελλάδα, πρέπει σχεδόν όλοι να σπουδάσουν. Πρέπει οπωσδήποτε να σπουδάσουν. Και πρέπει να σπουδάσουν αυτό που ο γονιός επιλέγει, και πρέπει να σπουδάσουν και συγκεκριμένα επαγγέλματα που είναι καταξιωμένα στην ελληνική κοινότητα.

Κρ.Π.: Τώρα, μπορεί να έχει αλλάξει κάπως, αυτό, δηλαδή, ίσως αναζητούνται σπουδές με οικονομικές απολαβές, περισσότερο, παρά κύρους.
 
Ελ.Ν.: Αλλάζει συν το χρόνο, αλλά στην Ελλάδα πάντα έχει αίγλη ένας γιατρός, ακόμα κι αν είναι άνεργος! Ή έχει αίγλη κάποιος που θα μπει στο Πολυτεχνείο, ακόμα κι αν είναι άνεργος. Από το να μπει σε κάποιο ΤΕΙ, που ίσως έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να εργαστεί.
 
Οπότε, υπάρχει και μία ώθηση σε συγκεκριμένους τομείς. Άρα, είναι πολύ στενό αυτό που επιτρέπουν στα παιδιά.

Και σαφώς έχουν και δύο σχολεία, από το πρωί μέχρι το βράδυ, και είναι σκληρά εργαζόμενοι οι Έλληνες μαθητές, είναι οι πιο σκληρά εργαζόμενοι. Δηλαδή, δεν επιτρέπεται να ζουν. Και σαν φοιτητές, είναι λιγότερο αποδοτικοί απ’ όσο θα έπρεπε.

Μέσα σε αυτό, βέβαια, μπλέκεται και μία τεράστια αγωνία των γονιών, οι οποίοι δίνουν πάρα πολλά λεφτά για τα φροντιστήρια, και για ιδιωτικά σχολεία που επίσης είναι πολύ λίγα στο εξωτερικό, ενώ στην Ελλάδα είναι αρκετά σε σχέση με τον πληθυσμό μας. Οπότε, η Παιδεία είναι τελικά ένα σύστημα το οποίο απορροφά πολλά χρήματα…
 
Κρ.Π.: Ο αγώνας ο οικονομικός που κάνει ο Έλληνας γονιός για να σπουδάσει το παιδί του, κι αυτή η αγωνία των οικονομικών που έχει, δεν επηρεάζει και το παιδί του ανάλογα; Οπότε, εκτός από την αγωνία που έχουν τα παιδιά για να επιτύχουν στις εξετάσεις, έχουν και την αγωνία των οικονομικών της οικογένειάς τους… Δεν έχουν μόνο την αγωνία, δηλαδή της μόρφωσης αλλά και της επιβίωσης, της δικής τους και της οικογένειάς τους.
 
Ελ.Ν.: Υπάρχει επίσης και η ενοχή. Ότι π.χ. οι γονείς μου δίνουν τόσα χρήματα, και εγώ δεν καταφέρνω τίποτα, ή καταφέρνω πολύ λίγα…

Και τα παιδιά, έχουν αγωνία όχι μόνο οικονομικής επιβίωσης, αλλά και ψυχολογικής επιβίωσης, όπως την ονομάζουν. Αν δεν μπει κάποιο παιδί στο Πανεπιστήμιο που έχει επιλέξει το ίδιο και οι γονείς, θεωρείται μια αποτυχία για όλη την οικογένεια. Συχνά επηρεάζει και το φαίνεσθαι, το πρόσωπο της οικογένειας.

Έτσι παίρνει μεγάλες διαστάσεις, γι’ αυτό και βιώνεται και σαν αποτυχία κι όχι σαν μια προσπάθεια που δεν ευοδώθηκε και υπάρχει περιθώριο και του χρόνου…

Βιώνεται λοιπόν σαν μία αποτυχία. Γι' αυτό έχουμε και τα φαινόμενα όλα αυτά τα χρόνια, κάποια παιδιά να έχουν αυτοκτονήσει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει κι ένα άλλο υπόστρωμα που οι γονείς έχουν αγνοήσει από τα παιδιά τους, το οποίο μαζί με την αγωνία των Πανελληνίων και την αποτυχία, γίνεται τεράστιο βάρος στους ώμους του παιδιού και αυτοκτονεί.  Ευτυχώς δεν είναι πολλά αυτά τα παιδιά, είναι ελάχιστα.

Ακόμη, έχουμε και πολλά συμπτώματα πριν και κατά την διάρκεια των Πανελληνίων, ή και μετά, λόγω αυτού του βάρους που ανέφερες, της οικονομικής αλλά και της ψυχολογικής επιβάρυνσης, γιατί το παιδί αυτό το διάστημα, φορτώνεται τον εαυτό του και όλη του την οικογένεια, και πιθανά στη συνέχεια, την κατακραυγή των δικών του της ευρύτερης κοινότητας.
 
Κρ.Π.: Τι στήριξη παίρνει σήμερα ένα παιδί για να μπορέσει να ανταπεξέλθει σε όλα αυτά τα σύνθετα... ενήλικα θέματα διαχείρισης περίπλοκων κοκτέιλ συναισθημάτων αγωνίας, βάρους ευθυνών, επιλογών, αποφάσεων, κλπ., για να αποδείξει εκτός των άλλων, εάν αξίζει να σπουδάσει, κατά το συγκεκριμένο σύστημα εκπαίδευσης; Και τι στήριξη δίνεται επίσης, για να διαχειριστούν -ως ανήλικα- μία… αποτυχία, κατ' αυτό το σύστημα, επίσης, που τα αντιμετωπίζει ως... ενήλικες;
 
Ελ.Ν.: Αρχικά, νομίζω ότι πρέπει να αλλάξουμε μία λέξη: την αποτυχία! Δεν είναι αποτυχία να μην μπει. Έκανε μία προσπάθεια, και μπορεί να κάνει και μία δεύτερη, και μία τρίτη. Επίσης, δεν είναι αποτυχία, να μην επιλέξει να πάει στο Πανεπιστήμιο. Είναι μία επιλογή. Εμείς έχουμε επιλέξει, να το ονομάζουμε αυτό αποτυχία!

Εάν το δούμε λογικά, δεν είναι αποτυχία. Αυτό είναι μία στήριξη, το να το πούμε στο παιδί. Ότι: «αυτή τη στιγμή, είσαι ελεύθερος να επιλέξεις -στα πλαίσια αυτής της κατάστασης- τι θέλεις να κάνεις, και πότε θέλεις να δώσεις. Γιατί μπορεί να μην θέλεις να δώσεις τώρα, αλλά του χρόνου. Να διαβάσεις αυτά που σε ενδιαφέρουν, να πάρεις χρόνο για να αποφασίσεις, να κάνεις επαγγελματικό προσανατολισμό, να συζητήσεις, αν δεν είσαι σίγουρος, να δώσεις σε ένα χρόνο. Δεν είναι αποτυχία. Είναι επιλογή. Και θέλει πολύ προσοχή για να επιλέξεις κάτι που πιθανόν θα απασχοληθείς με αυτό στην υπόλοιπη ζωή σου! Και τέλος, επιτρέπεται και να αλλάξεις γνώμη!».

Πρέπει, δηλαδή, να μπουν οι λέξεις, προσπάθεια, και αλλαγή, αντί για αποτυχία, στατικότητα, και υποχρέωση, μέσα σε αυτό το θέμα της στήριξης.

Κρ.Π.: Και η στήριξη, σε παιδιά, που δεν έχουν μόνο να διαχειριστούν τις εξετάσεις τους, αλλά παράλληλα έχουν και αυτό το υπόστρωμα όπως είπες, το οποίο μπορεί, π.χ. να είναι επιβαρυμένο με μία χρόνια ασθένεια μέσα στην οικογένειά τους, με έναν δύσκολο χωρισμό γονέων, θέματα που ενέχουν και τη διαχείριση της απώλειας και του πένθους εκτός των άλλων, ή και αμιγώς θέματα πένθους, ή διάφορα άλλα προβλήματα ψυχικών διαταραχών εμφανών ή όχι;
 
Ελ.Ν.:  Αυτά τα παιδιά θα πρέπει να μην διστάσουν να μιλήσουν με ανθρώπους. Πιθανόν οι γονείς τους να μην είναι σε θέση να μιλήσουν μαζί τους.

Εδώ, είναι που παίζει ένα σημαντικό ρόλο ο εκπαιδευτικός στο να είναι ευαισθητοποιημένος, με ανοιχτά αυτιά, και να μπορεί να ακούσει τους μαθητές τους, όπως και κατάλληλα ενημερωμένος, ώστε να τα υποστηρίξει, και ως προς το να τους δώσεις εναλλακτικές, αλλά και να μιλήσει με τους γονείς, για να απευθυνθούν πιθανά σε ειδικό για υποστήριξη, και να βοηθήσει τα παιδιά να αποφασίσουν για το τι θέλουν να κάνουν, ή για το πώς ζουν.

Σε αυτό το σημείο, έχει πολύ σημαντικό ρόλο ο εκπαιδευτικός. Και είναι κρίμα, που κάποιοι εκπαιδευτικοί αφήνουν έξω έναν πολύ ιδιαίτερο ρόλο που έχουν με τα παιδιά τα οποία είτε τα γνωρίζουν χρόνια, είτε μπαίνουν στην τάξη πολλές ώρες, κάποιες ειδικότητες, και που καλό θα ήταν να είναι πιο κοντά στα παιδιά.

Το πρώτο λοιπόν, που πρέπει να γίνει, με παιδιά που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα οικογενειακά ή προσωπικά -εκτός από τις εξετάσεις τους- είναι οι καθηγητές, εκτός του να κάνουν μόνο το μάθημά τους, να περνάνε και το μήνυμα, ότι είναι εκεί και για να ακούσουν τα παιδιά.

Καλό θα ήταν εξαρχής όταν μπαίνουν στις τάξεις, να έρχονται σε επαφή και με τα συναισθήματα που έχουν για τα παιδιά. Δηλαδή, με το λειτούργημα που έχουν, του εκπαιδευτικού. Βέβαια, το ξέρω ότι είναι κυνηγημένοι και αυτοί από την ύλη, και προσπαθούν…
 
Κρ.Π.: Και όχι μόνο από την ύλη. Επιστρατευμένοι δουλεύουν…
 
Ελ.Ν.: Ναι. Παρόλα αυτά, νομίζω ότι έχουν πολλοί από αυτούς, πολύ καλή διάθεση να το κάνουν κι ας είναι πιεσμένοι από διάφορα θέματα.

Και επειδή συζητάμε συνεχώς επαναλαμβάνοντας μία λέξη, την αλληλεγγύη, θα πρέπει να την υποστηρίξουμε κιόλας, στην πράξη. Πιστεύω ότι παρόλα τα βάσανα του κλάδου έχουν το περιθώριο, να ασκήσουν έμπρακτα αυτή την έννοια του λειτουργήματος του εκπαιδευτικού, και είμαι σίγουρη ότι πάρα πολλοί θέλουν να το κάνουν και το κάνουν ήδη, κάποιοι. Πάντα χρειάζεται αλληλεγγύη, κι σε τέτοιες περιόδους ακόμα περισσότερη, οπότε παρόλα τα βάσανά μας, ας το ‘χουμε κι αυτό στο νου μας.

Κρ.Π.: Τέλος, τι είναι, και τι συμβολίζει η εφηβεία για έναν άνθρωπο; Το πάθος, την αμφισβήτηση, τον έρωτα…
 
Ελ.Ν.: … την προσπάθεια για αυτονομία και ελευθερία, την εξέλιξη, την ταυτότητα, και επίσης, ένα πολύ σημαντικό, τη δημιουργικότητα και τη διαφοροποίηση.

Είναι η ηλικία που διαφοροποιούνται οι άνθρωποι, και μέσα από τις δικές τους ιδέες, συνθέτουν αυτό που έχουν μάθει με κάτι δικό τους. Και έτσι προχωράνε. Εμείς, δεν τους επιτρέπουμε να διαφοροποιηθούν! Πρέπει να επαναλάβουν αυτό που εμείς έχουμε στο νου μας. Ακόμα κι αν εμείς δεν το έχουμε κάνει. Αυτοί που δεν το έχουν κάνει, είναι και οι πιο απαιτητικοί απ’ τα παιδιά τους!

Κρ.Π.: Άρα τι χάνουμε, όταν... ευνουχίζουμε αυτή την ηλικία;
 
Ελ.Ν.: Το μέλλον χάνουμε. Γιατί τα παιδιά είναι το μέλλον μας! Και καταντάει να τα... τρώμε. Πανάρχαιος μύθος… Να τρώμε τα παιδιά μας!

Πηγή: tvxs.gr

 

Κατηγορία Παιδί

Η γυναίκα που αποφάσισε να συνοδεύσει τον ετοιμοθάνατο ασθενή στα τελευταία του στάδια, βοηθώντας τον να αποδεχτεί το οριστικό του τέλος, έμελλε να καθελκύσει στον ψυχολογικό στίβο ένα μοντέλο για τη διαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων του πένθους, αλλάζοντας δραστικά το τρόπο που έβλεπε τόσο η επιστημονική κοινότητα όσο και η κοινωνία τον θάνατο.

  • Ο άνθρωπος που πεθαίνει πενθεί για τη ζωή του, προσπαθώντας να κρατηθεί με νύχια και με δόντια απ’ ό,τι μπορεί να βρει, αγωνιώντας και αγκομαχώντας. Η Κιούμπλερ-Ρος έβαλε σκοπό να το αλλάξει αυτό, ανακουφίζοντας την υπαρξιακή αγωνία και φέρνοντας τον ασθενή σε κατάσταση αποδοχής.
  • Το μνημειώδες βιβλίο της του 1969 «On Death and Dying» θα δονούσε συθέμελα τα οικοδομήματα της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας, ρίχνοντας το βάρος σε έναν τομέα που φαινόταν να έχει αγνοηθεί καθοριστικά: την πορεία μέχρι τον θάνατο.
  • Το περίφημο μοντέλο της των 5 σταδίων από τα οποία διέρχεται ο ψυχισμός του ετοιμοθάνατου (άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευση, κατάθλιψη, αποδοχή) θα γινόταν έκτοτε σταθερή αναφορά των επαγγελματιών της Υγείας στην προσπάθειά τους να να προσεγγίσουν το πένθος, τη θλίψη, την απώλεια, την τραγωδία και την τραυματική εμπειρία.

Ο θάνατος δεν θα ήταν ποτέ πια ο ίδιος…

Πρώτα χρόνια

  • Η Ελίζαμπεθ Κιούμπλερ γεννιέται στις 8 Ιουλίου 1926 στη Ζυρίχη της Ελβετίας ως τρίδυμη. Λίγο έλειψε να χαθεί στη γέννα, καθώς το μωρό ζύγιζε μόλις 1 κιλό, οι προσπάθειες των γιατρών ωστόσο θα την κρατούσαν στη ζωή.
  • Η Ελίζαμπεθ ανακάλυψε την κλίση της στην ιατρική από μικρή ηλικία, συνάντησε ωστόσο τη σθεναρή αντίσταση του πατέρα της στην απόφασή της να γίνει γιατρός. Σε ηλικία 16 ετών, ο πατέρας τής δίνει τελεσίγραφο: ή θα εργαζόταν ως γραμματέας στην οικογενειακή επιχείρηση ή θα γινόταν μαία.
  • Αψηφώντας τις οικογενειακές επιταγές, η έφηβη Ελίζαμπεθ εγκαταλείπει το σπίτι της και περιπλανιέται, κάνοντας μια σειρά από δουλειές του ποδαριού για να επιβιώσει. Είναι βέβαια και τα ζοφερά χρόνια του Β’ Παγκοσμίου, με την ίδια να προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες της σε νοσοκομεία και προσφυγικούς καταυλισμούς. Μετά τον πόλεμο, βρίσκεται και πάλι εθελοντικά σε κοινότητες που μαστίστηκαν από τις εχθροπραξίες, βοηθώντας όπως μπορούσε τους πληγέντες.
  • Σε επίσκεψή της μάλιστα στο πολωνικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαϊντάνεκ, επηρεάζεται από την εικόνα των εκατοντάδων πεταλούδων που είχαν σκαλίσει οι όμηροι στους τοίχους. Τα στερνά αυτά έργα τέχνης των μελλοθάνατων εγγράφονται στη μνήμη της και επηρεάζουν τη σκέψη της για τη ζωή και τον θάνατο.

Σπουδές ιατρικής

  • Το 1951, αποφασισμένη να ακολουθήσει την κλίση της, επιστρέφει στη Ζυρίχη και γράφεται στην Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου της πόλης. Στα φοιτητικά έδρανα γνωρίζει τον Αμερικανό Εμάνιουελ Ρόμπερτ Ρος, επίσης σπουδαστή ιατρικής, με τον οποίο ερωτεύονται παράφορα.
  • Το ειδύλλιο καταλήγει σε γάμο το 1958, τον επόμενο χρόνο της αποφοίτησής τους, με το ζευγάρι να αποφασίζει τελικά να εγκατασταθεί στην Αμερική. Φτάνοντας στη Νέα Υόρκη, γίνονται αμφότεροι δεκτοί στο κοινοτικό νοσοκομείο του Γκλεν Κόουβ. Η Ελίζαμπεθ αποφασίζει κατόπιν να πάρει ειδικότητα στην ψυχιατρική και γίνεται τελικά ψυχίατρος στο πολιτειακό νοσοκομείο του Μανχάταν.

Συμβολή στην ψυχολογία

  • Το 1962, η Κιούμπλερ-Ρος και ο άντρας της μετακομίζουν στο Ντένβερ για να διδάξει η Ελίζαμπεθ στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κολοράντο. Η ψυχολογική στήριξη των ετοιμοθάνατων ασθενών την έχει απασχολήσει ήδη από νεαρή ηλικία, με την ίδια να ενοχλείται όταν διαπιστώνει ότι στο πρόγραμμα σπουδών της ιατρικής σχολής απουσιάζει εκκωφαντικά οποιοδήποτε μάθημα ή έστω αναφορά στον θάνατο.
  • Αντικαθιστώντας μάλιστα συνάδελφο καθηγητή, η Κιούμπλερ-Ρος φέρνει στην τάξη ένα 16χρονο κορίτσι που πέθαινε από λευχαιμία, ζητώντας από τους φοιτητές να τη ρωτήσουν ό,τι θέλουν. Οι σπουδαστές περιορίστηκαν φυσικά σε ερωτήσεις για τη σωματική της κατάσταση και την εξέλιξη της νόσου, παραλείποντας εντελώς τον παράγοντα «άνθρωπος». Ταραγμένη η κοπέλα, ξεσπά σε κλάματα και αρχίζει να μιλά για τα θέματα που την απασχολούσαν, όπως το γεγονός ότι δεν θα έφτανε ποτέ στην ενηλικίωση ή θα έχανε τον σχολικό χορό της αποφοίτησης κ.λπ. Η Κιούμπλερ-Ρος συνειδητοποίησε ότι η απουσία στην ιατρική εκπαίδευση ακαδημαϊκών θεμάτων που άπτονται του θανάτου ήταν εγκληματική.
  • Μετακομίζοντας στο Σικάγο το 1965 για τα νέα διδακτικά της καθήκοντα στο πανεπιστήμιο της πολιτείας, σχηματίζει ένα μικρό γκρουπ από φοιτητές θεολογίας για να συζητηθούν εκτενέστερα τα θέματα που αφορούν στον θάνατο. Σύντομα ο μικρός κύκλος σπουδαστών θα μετατραπεί σε σειρά σεμιναρίων με εκατοντάδες συμμετοχές, στα οποία παρουσιάζονται ζωντανές συνεντεύξεις με ετοιμοθάνατους και πάσχοντες από ανίατες ασθένειες.
  • Ο εκτεταμένος κύκλος συνεντεύξεων και η ερευνητική της δουλειά θα κατέληγαν στο περίφημο πλέον δοκίμιό της «On Death and Dying» του 1969, στο οποίο και περιγράφει το μοντέλο της για τη θλίψη, που αναγνωρίζει 5 στάδια από τα οποία περνάει ο άνθρωπος για να αποδεχτεί τελικά τον θάνατο (ή την απώλεια): άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευση, κατάθλιψη, αποδοχή. Η καθέλκυση στον επιστημονικό στίβο των 5 αυτών φάσεων θα έφερνε τα πάνω-κάτω στην ψυχολογία, με σφοδρότατες κριτικές και δριμείες ενστάσεις, αν και αργότερα η θεωρία της Κιούμπλερ-Ρος θα γινόταν ευρύτερα αποδεκτή και θα ανανέωνε καθοριστικά μια σειρά από κλάδους.
  • Το περιοδικό Life φιλοξενεί άρθρο για το μοντέλο της Κιούμπλερ-Ρος τον Νοέμβριο του 1969, κάνοντάς τη ιδιαίτερα γνωστή και εκτός επιστημονικού κόσμου. Η υποδοχή της θεωρίας της και οι συζητήσεις που ξεσήκωνε επηρέασαν σαφώς την απόφαση της ψυχιάτρου να επικεντρώσει έκτοτε την καριέρα της στη στήριξη των ανθρώπων που έπασχαν από ανίατες ασθένειες αλλά και τις οικογένειές τους.
  • Από την άλλη βέβαια, ο ξεσηκωμός του επιστημονικού κατεστημένου ενάντια στη θεωρητική της εργασία θα άφηνε το στίγμα του στην καριέρα της. Αηδιασμένη από την υποδοχή και τις αντιδράσεις, εγκαταλείπει την ακαδημαϊκή καριέρα και δεν επιστρέφει ποτέ πια στην πανεπιστημιακή έδρα: ιδιωτεύει σε αυτό που η ίδια αποκαλεί «το μεγαλύτερο μυστήριο της επιστήμης», τον θάνατο…

Γραπτά και κοινωνικό έργο

  • Στη διάρκεια της καριέρας της, η Κιούμπλερ-Ρος έγραψε περισσότερα από 20 δοκίμια για τον θάνατο και τον τρόπο διαπραγμάτευσής του, φωτίζοντας μια πτυχή της ιατρικής και ψυχολογικής πειθαρχίας που παρέμενε εν πολλοίς στο περιθώριο. Η ίδια ταξίδεψε ακούραστα στα πέρατα του κόσμου, μεταφέροντας το μήνυμα της ανακουφιστικής φροντίδας σε ασθενείς τελικού σταδίου, μέσω σεμιναρίων και workshop.
  • Με τα χρήματα που αποκόμισε από τα βιβλία και τα σεμινάριά της, χρηματοδότησε την ανέγερση του Shanti Nilaya, του εκπαιδευτικού κέντρου που ίδρυσε στην Καλιφόρνια το 1977. Την ίδια εποχή, ιδρύει το περίφημο Elisabeth Kübler-Ross Center, το οποίο στα μέσα της δεκαετίας του ’80 θα μετεγκατασταθεί στο κτήμα της στη Βιρτζίνια.
  • Η σημαντικότερη συμβολή της είναι βέβαια η ανάπτυξη ενός νέου μοντέλου περίθαλψης ασθενών, του hospice: πρόκειται για ξενώνες φροντίδας ασθενών τελικού σταδίου, με το βάρος να ρίχνεται στην ψυχολογική στήριξη και την προσπάθεια αποδοχής εκ μέρους του ετοιμοθάνατου του οριστικού του τέλους.
  • Η Κιούμπλερ-Ρος θα είναι μάλιστα από τους πρώτους που θα δουλέψουν εκτεταμένα με τους ασθενείς του AIDS κατά το πρώτο κύμα εκδήλωσης της επιδημίας. Προσπάθησε να λειτουργήσει ακόμα και hospice για τη φροντίδα των ασθενών του ΗIV, συνάντησε ωστόσο δριμεία αντίθεση από το στίγμα που ενείχε η νόσος…

Θάνατος και κληρονομιά

  • Για κάποιον που ασχολήθηκε τόσο εκτενώς με τον θάνατο, η μετάβαση της Κιούμπλερ-Ρος από τη ζωή στον θάνατο δεν θα είναι καθόλου εύκολη. Η ίδια αποσύρεται στην Αριζόνα το 1995 έπειτα από μια σειρά εγκεφαλικών που την αφήνουν παράλυτη και καθηλωμένη σε αναπηρικό καροτσάκι. «Είμαι σαν αεροπλάνο που έφυγε από τη φυσούνα αλλά δεν απογειώθηκε ποτέ», θα δηλώσει στην εφημερίδα Los Angeles Times, για να συνεχίσει: «προτιμώ είτε να επιστρέψω στη θύρα είτε να πετάξω ψηλά».
  • Το 2002, η Κιούμπλερ-Ρος μετακομίζει σε hospice, όπου και πεθαίνει δύο χρόνια αργότερα, στις 24 Αυγούστου 2004, από φυσικά αίτια, περιβαλλόμενη από τα δύο παιδιά της, τα δύο εγγόνια της και τους αναρίθμητους οικείους της. Λίγο πριν από τον θάνατό της μάλιστα, πρόλαβε να ολοκληρώσει το τελευταίο της σύγγραμμα για το πένθος («On Grief and Grieving»), που θα κυκλοφορούσε το 2005, κοινή εργασία με τον David Kessler.
  • Η κληρονομιά της Κιούμπλερ-Ρος δεν θα πέθαινε ωστόσο μαζί της. Η ψυχίατρος που άνοιξε τον δημόσιο διάλογο για τον θάνατο και τη συνοδεία του ασθενούς στο τελικό στάδιο της νόσου του, προωθώντας ενεργά την αποτελεσματικότερη ψυχολογική θεραπεία του ετοιμοθάνατου, άφησε έργο που θα επηρέαζε τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και το παγκόσμιο υγειονομικό σύστημα…

Πηγή: newsbeast.gr 

Κατηγορία Πρόσωπα
Τρίτη, 16 Απριλίου 2013 14:15

Παιδικές Φοβίες

Από την Σοφία Αντύπα

  • Η φοβία είναι οταν νιώθουμε υπερβολικό άγχος ή τρόμο σε συγκεκριμένες καταστάσεις ή αντικείμενα. Όλα σχεδόν τα παιδιά  έχουν κάποιου είδους φοβία, η οποία δεν πρέπει να ανησυχεί τους γονείς όταν δεν δημιουργεί δυσλειτουργία στην καθημερινότητα τους, (στην αποδοσή στο σχολείο, στον ύπνο τους, στις δραστηριότητες τους).
  • Οι φοβίες που είναι φυσιολογικές, είναι συνήθως συγκεκριμένες σε κάθε ηλικία, για παράδειγμα, εως την ηλικία των 2 ετών, τα μωρά φοβούνται τους δυνατούς θορύβους, τους ξένους, τα μεγάλα αντικείμενα, και τον αποχωρισμό απο τους γονείς. Στην ηλικία των 3 εως και 6 ετών, φοβούνται οτι έχει να κάνει με φανταστικά πρόσωπα και εικόνες, όπως τα τέρατα και τα φαντάσματα, ή το σκοτάδι και τις καταιγίδες. Ενώ κατά τη διάρκεια της σχολική ηλικίας, οι φοβίες πέρνουν πιο ρεαλιστική μορφή, και αφορούν την υγεία, την αποδοσή τους στο σχολείο, το θάνατο, το σεισμό κ.ο.κ. Όταν ένα παιδί βιώνει υπερβολικό άγχος σε κάποια απο τις παραπάνω φοβίες, π.χ. στην ηλικία των 10 ετών δεν μπορεί ακόμα να κοιμηθεί μόνο του διότι φοβάται πολύ το σκοτάδι, τότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση για το τι συμβαίνει σε αυτό το παιδι. Δεν είναι πάντα ξεκάθαρο τι είναι αυτό που προκαλεί την φοβία εξ αρχής. Καποιές φορές μπορεί να είναι ένα τραυματικό γεγονός, όπως ένας θάνατος, μια αρρώστια, ή ένα διαζύγιο μέσα στην οικογένεια. Πιο συχνά ακόμα, οι γονείς είναι αυτοί που περνάνε τις φοβίες τους στα παιδιά, μέσα απο την συμπεριφορά τους, οπως όταν φοβούνται οι ίδιοι τα σκυλιά και απαγορεύουν στα παιδιά τους να τα πλησιάσουν ακόμα και αν το σκυλί είναι κάποιου φίλου που εμπιστευόνται την κρίση του. Υπάρχει και το ενδεχόμενο κληρονομικότητας στις φοβίες το οποίο όμως δεν είναι σίγουρο κατα πόσο επηρρεάζει. Εξαρτάται βέβαια, σε μεγάλο ποσοστό απο τους γονείς κατα πόσο μια φοβία θα παραμείνει και θα ταλαιπωρεί το παιδί τους στη ζωή του ή οχι. Χρειάζεται οι γονείς να παρατηρούν το παιδί τους να το καθυσηχάζουνε και να το κάνουνε να νιώθει ασφαλές στο παρόν, ώστε να το νιώθει έτσι και στο μέλλον. Είναι εντελώς διαφορετικό να μαθαίνουμε στα παιδιά να είναι προσεκτικά και να αποφεύγουν τυχόν κινδύνους, και διαφορετικό να τα τρομοκρατούμε, π.χ. πως αν δεν φάνε το φαγητό τους θα έρθει ο αστυνόμος να τα πάρει, αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα το παιδί να φοβάται τα πρόσωπα εξουσίας.
  • Είναι σημαντικό να προσπαθούμε να βρούμε τρόπους που μειώνουν το υπερβολικό άγχος στα παιδιά. Αν το παιδί φοβάται το σκοτάδι, βάλτε ένα μικρό φωτάκι στο δωματιό του, μην το κοροιδεύεται και μην το αφήνετε μόνο του να κλαίει μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο ώστε να συνηθίσει. Αυτό αντίθετα θα του δημιουργήσει μεγαλύτερο άγχος και άμυνες και θα του προκαλέσει διαταραχές στην ενήλικη ζωή του. Ο καλύτερος τρόπος είναι να μιλήσετε και εσείς για τις παιδικές σας φοβίες και άγχη, ώστε το παιδί σας να αισθανθεί πως αναγνωρίζετε και κατανοείτε πόσο δύσκολο και ανυπόφορο είναι να νιώθει κανείς έτσι, και να καταλάβει πως θα είστε πάντα δίπλα του να το ανακουφίσετε, να το παρηγορήσετε και να το ενθαρρύνετε. Αν νοιώθετε, όμως, πως ο φόβος που βιώνει το παιδί σας έιναι υπερβολικός και μη διαχειρίσιμος, και δεν γνωρίζεται τι ακριβώς να κάνετε τότε χρειάζεται να συμβουλευτείτε κάποιον ψυχολόγο για καθοδήγηση.

Πηγή: 4moms.gr 

Κατηγορία Παιδί
Τρίτη, 09 Απριλίου 2013 20:14

Πως μαθαίνει ένα παιδί

Πήγαινε όλο και πιο ψηλά. Πέτα ό,τι σε βαραίνει!

  • Έτσι μαθαίνει ένα παιδί, ρουφώντας επιδεξιότητες με τα δάχτυλα των ποδιών και των χεριών του, ώσπου να φτάσουν βαθιά μέσα του. Απορροφώντας τις συνήθειες και τις στάσεις του περίγυρου του, σπρώχνοντας και τραβώντας τον κόσμο του. Ένα παιδί μαθαίνει πιο πολύ από τη δοκιμή παρά από το λάθος, πιο πολύ από την ευχαρίστηση παρά από τον πόνο, πιο πολύ από την πείρα παρά από την υποβολή και τη συμβουλή, και πιο πολύ από την υποβολή παρά από την καθοδήγηση.
  • Έτσι ένα παιδί μαθαίνει με τη στοργή, την αγάπη, την υπομονή, την κατανόηση, τη συμμετοχή, με το να είναι και να κάνει. Μέρα με τη μέρα το παιδί μαθαίνει λίγα απ’ αυτά που ξέρετε, λίγα περισσότερα απ’ όσο νομίζετε και καταλαβαίνετε. Αυτά που ονειρευόσαστε και πιστεύετε, αυτά γίνεται το παιδί. Από την αντίληψη σας που είναι θολή ή διαυγής, από τη σκέψη σας που είναι συγκεχυμένη ή οργανωμένη, από τα πιστεύω σας που είναι ανόητα ή σοφά, από τα όνειρα σας, που είναι άχρωμα ή –αυτό μ’ αρέσει πολύ- χρυσά, από τις ανακρίβειες που λέτε ή από την αλήθεια, από όλα αυτά μαθαίνει ένα παιδί».

    «Πως μαθαίνει ένα παιδί» Φρέντερικ Μόφετ

    Γραφείο εκπ/κής επιθεώρησης τμήματος παιδείας Ν. Υόρκης

 

  • Ξέρω ότι θέλεις να νιώθεις ανάλαφρος, να νιώθεις ελεύθερος, έτοιμος να «πετάξεις» με τα φτερά της ψυχής σου για όπου αγαπάς. Για να το πετύχεις γνωρίζεις πολύ καλά απ’ την εμπειρία σου στη «φούσκα» της βιολογίας, ότι όσο πιο ελαφρύς, αεράτος αισθάνεσαι θα ‘χεις και πιο γρήγορο αποτέλεσμα. Κι ενώ όταν ήσουν παιδί ήξερες ακριβώς τι έπρεπε να κάνεις για να «βγάλεις» φτερά και να πετάξεις: Να φοράς όσο γίνεται λιγότερα ρούχα, να τρέχεις ελεύθερος στη φύση, στη θάλασσα, ξυπόλητος στο χορτάρι… Χωρίς περιττά αξεσουάρ να σε βαραίνουν… Να ακούς τους γλάρους, το πλατσούρισμα και τον ήχο των κυμάτων…
    Να τραγουδάς, να χορεύεις, να χαμογελάς… Να παίζεις με τ’ άλλα παιδιά… Μεγαλώνοντας σε κλείσανε σε καλούπια καθωσπρέπει συμπεριφοράς τόσο στο ντύσιμο, στο στήσιμο, όσο και στον τρόπο που όφειλες να σκέφτεσαι… Και άρχισες να βαραίνεις…Γέμιζες βαρίδια με απίστευτα πρέπει και ευθύνες…Με ατέλειωτες υποχρεώσεις και αρμοδιότητες. Και σιγά-σιγά βάραινες όλο και πιο πολύ. Στην αρχή χάθηκε το χαμόγελο σου… Μετά έχασες τη διάθεση για την παιχνιδιάρικη συμπεριφορά που σε χαρακτήριζε… Και βάρυνες κι άλλο. Μαύρες σκέψεις, εκεί που κυριαρχούσε η χαρά, η ανεμελιά, σε πλάκωσαν. Και έτσι σιγά-σιγά η κατήφεια της ψυχής, η αρνητικότητα, ο σκεπτικισμός έγιναν δεύτερη φύση σου.

    Τα αποτελέσματα τα έζησες: θλίψη, πίκρα, αδιέξοδο, απογοήτευση, θυμός, ανασφάλεια… Όλα αυτά που σε έκαναν κάποτε να νιώθεις τόσο όμορφα. Τότε που ήσουν παιδί και ένιωθες την αλήθεια, χωρίς να χρειάζεσαι «μεταφραστές» της. Τότε που κυκλοφορούσες χωρίς τα βαρίδια των άλλων στην ψυχή σου. Τότε που για όλους είχες μια καλή πρόθεση, μια γλυκιά απάντηση, μια στιγμή να επικοινωνήσεις. Που τα «πρέπει» και οι ευθύνες κατά παραγγελία δε σου πλάκωσαν την καρδιά. Δε σου βάραιναν την ψυχή τότε που πετούσες ελεύθερος, αρμονικά, ατελείωτα κάθε στιγμή προς το όνειρο. Χωρίς προσδοκίες και υπολογισμούς. Τώρα θυμήθηκες ξανά. Τώρα μπορείς να πετάξεις ξανά με τον ίδιο ενθουσιασμό. Αρκεί να το θέλεις. Αρκεί να το βλέπεις με τα μάτια της ψυχής…!

Πηγή: alttherapy.blogspot.gr

 

 

Κατηγορία Παιδί

Από τη Σοφία Αντύπα

  • Το θέμα του θανάτου είναι ένα απο τα πολυπλοκότερα θα έλεγα θέματα που απασχολούν τα παιδιά αλλά και κυρίως τους μεγάλους. Συνήθως εκεί υπόκειται και η μεγάλη δυσκολία των γονιών στο να εξηγήσουνε το θάνατο στα παιδιά τους. Δεν είναι και οι ίδιοι σίγουροι, ούτε και μπορεί να είναι ποτέ, στο τι ακριβώς συμβαίνει όταν πεθαίνουμε. Το μόνο σίγουρο και δεδομένο όμως που έχουμε στη ζωή και που ως ενήλικες το γνωρίζουμε καλά, είναι πως όλοι κάποια στιγμή θα πεθάνουμε. Ο φόβος και το άγχος που συνήθως μας προκαλεί η σκέψη αυτή , είναι τα συναισθήματα που ενδεχομένως περνάμε άθελα μας στα παιδιά μας.
  • Είναι όμως ένα θέμα, αλληλένδετο με τη θρησκεία και την κουλτούρα κάθε λαού. Ας δούμε λοιπόν τον τρόπο που το παιδί αντιλαμβάνεται το θάνατο σε κάθε ηλικία, ανεξαρτήτως (όσο αυτό γίνεται), θρησκείας και χώρας καταγωγής. Χρείάζεται να το γνωρίζουμε αυτό, ώστε να μπορούμε να μιλήσουμε ανοιχτά στο παιδί μας για το θάνατο, έχοντας στο νου μας, πως διαφέρει πολύ η αντίληψη του ανάλογα με την ηλικία του.
  • Ένα βρέφος λοιπόν δεν αντιλαμβάνεται το θάνατο, όμως όπως είχα γράψει σε προηγούμενο άρθρο μου, αγχώνεται και νιώθει φόβο όταν η μητέρα χαθεί απο το οπτικό του πεδίο, ή όταν διακοπεί η ρουτίνα του. Επικοινωνεί λοιπόν το φόβο του μέσα απο το κλάμα. Όσο μεγαλώνει το μωρό και ως την ηλικία περίπου των 4 ετών, η έννοια του θανάτου δεν έχει ακόμα ιδιαίτερο νόημα. Δεν μπορεί το παιδί να αντιληφθεί πως ο θάνατος είναι μόνιμος. Αυτό όμως που μπορεί να αντιληφθεί και που επηρεάζεται άμεσα, είναι οι αντιδράσεις και τα συναισθήματα των γονιών. Αν κάποιο ανάλογο γεγονός δημιουργήσει θλίψη, ή στενοχώρια, ή απελπισία, στο γονιό, το παιδί θα νιώσει, άγχος, ή και φόβο. Μετά απο τα 4 και ως περίπου την ηλικία που πάει σχολείο, το παιδί αρχίζει και καταλαβαίνει πως ο θάνατος είναι κάτι που φοβίζει τους μεγάλους. Δεν αντιλαμβάνεται ακόμα πως είναι μη αναστρέψιμος όμως. Το θάνατο τον αντιλαμβάνεται πολύ όπως τον βλέπει στα κινούμενα σχέδια. Δηλαδή αναστρέψιμο και απλά προσωρινό. Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς πως όταν αναφέρεται στο θάνατο δεν το εννοεί με την ενηλική έννοια του. Δεν μπορεί να αντιληφθεί πως όταν κάτι πεθαίνει σταματάει να αναπνέει, να τρώει ή να κοιμάται. Είναι λοιπόν σημαντικό οι γονείς να μην συνδοιάζουνε το θάνατο με τον ύπνο διότι αυτό μπορεί να δημιουργήσει διαταραχές ύπνου σε ένα παιδί. Είναι η ηλικία που το παιδί θα ρωτήσει “γιατί” και “πως“ πεθαίνει κανείς, και που μπορεί να νιώσει πως οι σκέψεις ή οι πράξεις του ευθύνονται για το χαμό ή τη στενοχώρια του άλλου. Να νιώσει ενοχές ή και ντροπή! Μπορεί ακόμα και να πιστέψει πως ο θάνατος είναι κάποιου είδους τιμωρία. Χρειάζεται λοιπόν τον γονιό να τον καθυσηχάσει πως δεν φταίει για το θάνατο κάποιου, αλλά ούτε και μπορεί να τον προκαλέσει. Τα παιδιά χρειάζονται έναν συνεπή γονιό που τους εξασφαλίζει την αγάπη και την ασφάλεια τους.
  • Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουνε και πάνε σχολείο, καταλαβαίνουνε πια πως ο θάνατος είναι δεδομένος και μόνιμος για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς. Αρχίζουνε και έχουνε μεγάλη περιέργεια για το τι συμβαίνει μετά το θάνατο, και για το τι συμβαίνει στο σώμα μας. Συνήθως προσωποποιούνε το θάνατο σε άγγελο, σκελετό, ή φάντασμα. Τα άγχη και οι φοβίες αυτής της ηλικίας που συνδέονται με το θάνατο έχουνε να κάνουνε με τον αποχωρισμό απο τους γονείς και τους φίλους, φόβο για το άγνωστο, και άγχος όταν χάνουνε τον έλεγχο των πραγμάτων.
  • Στην εφηβεία πια, ο ρόλος του θανάτου πέρνει διαφορετικές διαστάσεις και εξαρτάται πολύ, απο το αν ο έφηβος έχει ήδη βιώσει κάποιο θάνατο μέσα στην οικογένεια. Είναι η ηλικία που υπάρχουνε φιλοσοφικές αναζητήσεις και που ο έφηβος νιώθει μοναδικός και αθάνατος. Του είναι πολύ δύσκολο λοιπόν να αντιμέτωπίσει κάποιο τυχόν θάνατο, διότι ανατρέπει όλα του τα δεδομένα. Μπορεί να υπάρχει μεγάλος θυμός και μεγάλη άρνηση να το δεχτεί.
  • Οι γονείς χρειάζεται να είναι δίπλα στα παιδιά, να τα ακούνε και να συζητάνε όλες τις ανησυχίες τους γύρω απο το θάνατο. Να μοιράζονται και οι ίδιοι τις απόψεις και τους φόβους, ή και την άγνοια τους, όσο μεγαλώνει και μπαίνει στην εφηβεία το παιδί. Είναι όμως πολύ σημαντικό να λαμβάνουνε υπόψη την ηλικία του παιδιού, και να χρησιμοποιούνε το ανάλογο λεξιλόγιο, ώστε το παιδί να καταλαβαίνει και να μην μπερδεύεται με τις έννοιες.

 Η Σοφία – Αντύπα είναι ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια

Πηγή: 4moms.gr

Κατηγορία Παιδί
  • Ίσως το πιο σημαντικό πράγμα στα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού να είναι τα όρια που βάζουν οι γονείς. Ο χαρακτήρας µας διαμορφώνεται τα πρώτα χρόνια της ζωής µας και, µέσω των ορίων που µας θέτουν οι γονείς µας,  μαθαίνουµε να κατανοούμε και να εκτιμούµε τον εαυτό µας και τα συναισθήματα µας, ώστε να µπορούµε στο µέλλον να κάνουμε σωστές επιλογές, να αντέχουµε τους αποχωρισµούς και να διατηρούμε µε την ανεξαρτησία µας στις σχέσεις µας µε τους άλλους. Αντίθετα, η έλλειψη ορίων, δηµιουργεί µεγάλη εξάρτηση από τους άλλους και τη γνώµη τους. Τα όρια δηµιουργούν την ηθική µας και µας οπλίζουν στη ζωή µας, ώστε να µπορούµε να ανταπεξέλθουµε, στην κοινωνική, στην σχολική και στην ακαδηµαϊκή µας ζωή.
  • Όταν αναφερόμαστε σε «όρια», δεν εννοούμε αυστηρό πρόγραµµα στη ζωή του παιδιού. Εννοούμε την συνέπεια, πως οι γονείς χρειάζεται να υποστηρίζουν και να ακολουθούν αυτό που λένε. Να είναι συνεπείς στο λόγο τους και να µαθαίνουν στα παιδιά τους τις επιπτώσεις των πράξεων τους. Αυτό, άλλωστε, είναι και το νόηµα της τιµωρίας.
  • Όρια σηµαίνει πως δεν υπερπροστατεύω το παιδί µου από τη ζωή. Αντίθετα του µαθαίνω πως να µπορεί να αντέχει τις αγχογόνες και στρεσογόνες καταστάσεις στη ζωή του. Μαθαίνοντας του τα όρια του εαυτού του, του δείχνετε την αγάπη σας. Του µαθαίνετε πως να επιβιώσει στον κόσµο του ενήλικα. Ουσιαστικά του µαθαίνετε πως να προστατεύει τον εαυτό του. Να λέει όχι όταν νιώθει άβολα ή όταν αισθάνεται απειλή από τους άλλους. Να µάθει να λέει την αλήθεια και να κρατάει την απόσταση που χρειάζεται να κρατάει από τους ξένους.
  • Με αυτόν τον τρόπο, αργότερα, στην εφηβεία, δεν θα νιώθει την πίεση να συµµετέχει σε οµάδες και σε δραστηριότητες που δεν επιθυµεί, µόνο και µόνο για να είναι αρεστός στους άλλους. Μαθαίνει µέσα από τα όρια να αναλαµβάνει την ευθύνη των συναισθηµάτων του και να µην φοβάται να τα εκφράσει.
  • Είναι εξαιρετικά σηµαντικό οι γονείς να επιτρέπουν στα παιδιά να εκφράζουν τα αρνητικά τους συναισθήµατα, χωρίς να προσπαθούν πάντα να τα κάνουν να νιώσουνε καλύτερα. Διότι µε αυτόν τον τρόπο είναι σαν να τους λένε πως το να νιώθει κανείς στενοχώρια, λύπη ή εκνευρισµό είναι λάθος. Ρωτήστε τα παιδιά σας πως νιώθουν, αφήστε τα να σας µιλήσουν και µην νιώθετε άβολα αν δεν ξέρετε ακριβώς τι να τους πείτε.
  • Αν τους έχετε µάθει από µικρά τα όρια τους, τότε αφήστε τα να νιώθουν πως έχουν κάποιο έλεγχο στις επιλογές τους. Έτσι θα νιώσουν ικανά να σκεφτούν για τον εαυτό τους, κάτι που βελτιώνει την αυτοπεποίθηση και τον χαρακτήρα τους. Βάζοντας τους όρια, τους διδάσκετε να έχουν υποµονή, να περιµένουν τη σειρά τους και να βάζουν στόχους. Μπορούν, έτσι, να εκτιµούν ότι τους προσφέρεται και µαθαίνουν να παίρνουν χαρά από τη ζωή.
  • Τα όρια είναι αυτά που, τελικά, µαθαίνουν στα παιδιά να µην είναι εγωκεντρικά. Να σκέφτονται τους άλλους και τα συναισθήµατα τους, χωρίς όµως να εξαρτώνται από αυτούς. Μαθαίνουν να λένε «όχι», αλλά και να ακούνε το «όχι» των άλλων. Είναι, ίσως, το πιο βασικό πράγµα µαζί µε την αγάπη και τη φροντίδα των γονιών, για την καλή συναισθηµατική τους ανάπτυξη.
  • Είναι ο τρόπος να εφοδιάσετε τα παιδιά σας µε ανοχή και αντοχή στις αγχογόνες και δύσκολες καταστάσεις, που θα έχουν να αντιµετωπίσουν στο σχολείο και στη µετέπειτα ενήλικη ζωή τους.

Πηγή: letsfamily.gr

Κατηγορία Παιδί
Κυριακή, 03 Μαρτίου 2013 13:49

Οι τρεις ανθρώπινοι τύποι

Οι χαρακτήρες και επομένως οι συμπεριφορές του κάθε ανθρώπινου τύπου καθώς επίσης και οι ευαισθησίες και οι προδιαθέσεις του σε θέματα διανοητικής, ψυχολογικής και φυσικής υγείας εξαρτώνται απολύτως από τον κληρονομούμενο τύπο και την αρσενική ή θηλυκή κυρίαρχη ποιότητα. 

Επιγενετικά χαρακτηριστικά μπορεί να «λουστράρουν»{βελτιώνουν} την προσωπικότητα, λέει ο Γιώργος Πασχαλίδης, αλλά κάτω από την επιφάνεια πάντα βρίσκεται η αληθινή φύση μας, την οποία μας δίνει ο τύπος μας. 

  • Ο Α τύπος έχει την ικανότητα να εστιάζει και να παραμένει εκεί, σε οποιοδήποτε σκοπό επιδιώκει. Ο τύπος Α δεν είναι ονειροπόλος, είναι οραματιστής, δημιουργός της πραγματικότητας, της δικής του και των άλλων, (ένας διανοητής μπροστά από την εποχή του.) Είναι μοναχικός και περήφανος καθώς γεννήθηκε για να οδηγεί τους άλλους (να ηγείται των άλλων) και έχει αξιοθαύμαστο αυτοέλεγχο που αν χάσει υπό ακραία πίεση μπορεί να οδηγηθεί σε βίαια ξεσπάσματα νεύρων. 
  • Ο Β τύπος δημιουργήθηκε για να γεννά και να συντηρεί τη ζωή, και για αυτό η φύση του είναι εξαιρετικά συντηρητική. Αντιπροσωπεύει τη θηλυκή πλευρά στο σχέδιο της Τριαδικής Δημιουργίας, ανεξάρτητα από το φύλο στο οποίο ανήκει. Του έχει δοθεί ο ρόλος (του φύλακα του θησαυροφυλακίου). Βαρετός καθώς είναι, αγαπά τις λεπτομέρειες, και το μυαλό του κάνει κύκλους δίχως τελειωμό (πιθανότατα για να εξασφαλίσει την ασφάλεια της «φωλιάς» του). Η ηθική –με τη στενή της έννοια- είναι ένα από τα βασικά του χαρακτηριστικά. 
  • Ο Γ τύπος ανθρώπου είναι το παιδί της Δημιουργίας και ως τέτοιο φέρει χαρακτηριστικά και των δύο τύπων. Κυρίαρχα κληρονομούμενα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας  για τον τύπο Γ είναι τα συναισθήματα της ανασφάλειας και της απόρριψης. Γοητεύεται από δύσκολους στόχους και συχνά αναλώνεται στην προσπάθειά του να τους φτάσει. 

Ο Ιπποκράτης ο πατέρας της ιατρικής κατηγοριοποίησε το ανθρώπινο είδος παρατηρώντας με την καθαρότητα της σκέψης του τις διαφορές και τις ομοιότητες στον χαρακτήρα των ανθρώπων. 

Η τυπολογία του Γιώργου Πασχαλίδη είναι αμιγείς βιολογικοί κανόνες, ενσωματωμένοι στα γονίδια για να υπηρετήσουν την εξέλιξη του ανθρώπου στο σχέδιο της δημιουργίας. 

Εκτός από τις λεπτομερείς βιολογικές ιδιαιτερότητες του καθενός ανθρώπινου τύπου, εξατομικευμένες διατροφικές συμβουλές παρέχονται από τον κ. Πασχαλίδη έτσι ώστε η ορμονική ισορροπία να διατηρείται στα βέλτιστα επίπεδα εμποδίζοντας έτσι την εκδήλωση ασθένειας. 

Ο Γιώργος Πασχαλίδης τονίζει πως το πεπρωμένο δεν είναι τίποτε άλλο παρά οι αδυναμίες του κάθε τύπου οι οποίες εμποδίζουν τη καθαρή μας σκέψη κάνοντας έτσι τον άνθρωπο να ζει τη ζωή του αναποτελεσματικά. 

Έχοντας ο ίδιος αναλύσεις σε βάθος τα συστατικά του χαρακτήρα, είναι σε θέση να προτείνει πρακτικούς τρόπους για να ξεπεραστούν τα εμπόδια του κάθε τύπου. 

Με σκοπό να διαδώσει τη «Νέα Γνώση» που έχει αποκτήσει (την οποία, ας σημειωθεί, δεν αναζήτησε ποτέ) τον Οκτώβριο του 2009 εξέδωσε το βιβλίο «Άνοιγμα Αγάπης Πορεία Ζωής». 

Αργότερα έβγαλε στην κυκλοφορία (Φεβρουάριος 2010) το ηχητικό βιβλίο (CD Book) – μια συζήτηση με τον αγαπημένο του φίλο, ηθοποιό, Στράτο Τζώρτζογλου με τίτλο «Θρόισμα Αγάπης».

Τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς εξέδωσε το δεύτερο βιβλίο του «Όταν ο Άνθρωπος Συναντήσει τον Εαυτό του». Το τρίτο του βιβλίο «Η Γέννηση του Νέου Ανθρώπου» (Απρίλιος 2011) ερευνά την Ιερότητα που πρέπει να εμπλακεί στη σύλληψη, φιλοξενία και ανατροφή των παιδιών μας έτσι ώστε να τους δοθεί η ευκαιρία να ξανα-αποκτήσουν, προς όφελος του είδους μας, τις από καιρό χαμένες, ουσιαστικές, θεϊκές ποιότητες του ανθρώπου. 

Όλα τα βιβλία του Γιώργου Πασχαλίδη έχουν γίνει best sellers στην Ελλάδα.

Στα βιβλία του ο συγγραφέας δίνει ένα νέο ορισμό για την αγάπη και τον παλιό μεγάλο εχθρό του ανθρώπου: την κατεστημένη του λογική. 

Ο κ. Γιώργος Πασχαλίδης είναι Έλληνας πολίτης, γεννήθηκε το 1957 και μεγάλωσε στο Αιγίνιο του Νομού Πιερίας στη Β. Ελλάδα. Είναι παντρεμένος με την κ. Χρυσούλα Χατζημιχαήλ και έχουν δύο παιδιά.

Πηγή: nbmedia.gr

Κατηγορία Ψυχολογία

7 Ομόκεντροι Κύκλοι Αυτογνωσίας

Το 1981, ο Δρ. Ρότζερ Σπέρι κέρδισε το βραβείο Νόμπελ στην Ιατρική απαντώντας σ' αυτό το ερώτημα και ορίζοντας εκ νέου την έννοια του "εγώ". Οι έρευνές του πάνω στο διαχωρισμό των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου υποστηρίζουν ότι όλοι μας έχουμε δύο ξεχωριστούς εγκεφάλους, οι οποίοι κάποιες φορές διαφωνούν μεταξύ τους. Ο αντιπροσωπευτικός τύπος ασθενή με διχασμένο εγκέφαλο, είναι ένας άνθρωπος του οποίου οι γραμμές επικοινωνίας μεταξύ των δύο ημισφαιρίων έχουν αποκοπεί στα πλαίσια της αντιμετώπισης επιληψιών, όγκων ή άλλων ιατρικών καταστάσεων. Μετά την ανάρρωσή τους, ορισμένοι ασθενείς συμφώνησαν να εξεταστούν από τον Δρα Σπέρι για να δει τις επιπτώσεις της εγχείρησης στο μυαλό τους. Στην περιγραφή αυτών των εξετάσεων θα παραλείψουμε κάποιες λεπτομέρειες χάριν απλότητας.

Φανταστείτε ένα πιάτο με φρούτα πάνω σ' ένα τραπέζι, με ένα μήλο, ένα πορτοκάλι, ένα ροδάκινο κι ένα αχλάδι. Δίπλα στο τραπέζι, με καλυμμένο το δεξί της μάτι, κάθεται μια ασθενής με διατμημένο μεσολόβιο, η Κάρολ. Η Κάρολ ξέρει τι υπάρχει στο πιάτο, το οποίο όμως είναι καλυμμένο μ' ένα ύφασμα που δεν την αφήνει να δει τα φρούτα. Πίσω από το πιάτο υπάρχει μια τηλεόραση.

Για να καταλάβετε τη συνέχεια, πρέπει να γνωρίζετε ότι το κάθε ημισφαίριο του εγκεφάλου ελέγχει την αντίθετη πλευρά του σώματος και λαμβάνει τα ερεθίσματα από το αντίθετο μάτι. Με καλυμμένο το δεξί μάτι, ο αριστερός εγκέφαλος της Κάρολ βρίσκεται στο σκοτάδι και δεν καταλαβαίνει τι συμβαίνει. Τότε, στην οθόνη εμφανίζονται οι λέξεις "Παρακαλώ, πάρτε το πορτοκάλι". Δε συμβαίνει τίποτα. Έχοντας το δεξί μάτι της καλυμμένο, η Κάρολ μπορεί να δει τις λέξεις αλλά δεν έχει ιδέα τι σημαίνουν, γιατί προφανώς ο εγκέφαλος δεν ξέρει να διαβάζει. Στη συνέχεια, στην οθόνη εμφανίζεται η εικόνα ενός χεριού που παίρνει ένα πορτοκάλι και αυτή τη φορά η Κάρολ καταλαβαίνει. Βάζει το χέρι της κάτω από το ύφασμα και ψαχουλεύοντας βγάζει το πορτοκάλι. Είναι φανερό ότι ο δεξιός εγκέφαλος ξέρει να διαβάζει, όχι γράμματα αλλά εικόνες.

Τώρα ο γιατρός καλύπτει το αριστερό μάτι της Κάρολ για να δει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει ο αριστερός εγκέφαλος από μόνος του. Στην οθόνη εμφανίζεται η εικόνα ενός χεριού που παίρνει ένα αχλάδι. Δε συμβαίνει τίποτα, γιατί χρησιμοποιώντας μόνο το δεξί της μάτι, η Κάρολ δεν έχει ιδέα τι είναι αυτό που κοιτάζει ή τι πρέπει να κάνει. Ο αριστερός εγκέφαλος δεν μπορεί να διαβάσει την εικόνα, η οποία σβήνει και αντικαθίσταται από τη φράση "παρακαλώ, πάρτε το πορτοκάλι". Ο αριστερός εγκέφαλος που μπορεί να διαβάσει τις λέξεις με το δεξί μάτι, να καταλάβει και ν' ανταποκριθεί, στέλνει το ερέθισμα στο χέρι να ψάξει κάτω από την πετσέτα. Όμως δεν μπορεί να ξεχωρίσει το ένα φρούτο απ' το άλλο, άρα φαίνεται ότι ο αριστερός εγκέφαλος δεν μπορεί να καταλάβει σχήματα.

Τώρα ο γιατρός αφαιρεί την καλύπτρα από το μάτι της Κάρολ και δείχνοντάς της το πορτοκάλι τη ρωτά πώς λέγεται. Η Κάρολ δεν μπορεί να θυμηθεί. Το όνομα είναι στην άκρη της γλώσσας της αλλά δεν μπορεί να το πει. Ο δεξιός εγκέφαλος της αναγνωρίζει το σχήμα αλλά δεν ξέρει το όνομα. Αυτό θα μπορούσε να το κάνει ο αριστερός εγκέφαλος, αλλά δεν μπορεί γιατί η πληροφορία είναι στην άλλη πλευρά. Εφ' όσον οι γραμμές επικοινωνίας είναι κομμένες, οι πληροφορίες δεν μπορούν να συνδυαστούν - όπως κάνετε τώρα εσείς.

Ο αριστερός σας εγκέφαλος διαβάζει τις λέξεις αυτής της σελίδας και μεταδίδει το νόημά τους, σαν ένα τηλεφωνικό μήνυμα, στην άλλη πλευρά, όπου ο δεξιός εγκέφαλος το μετατρέπει στην εικόνα μιας γυναίκας με το μάτι καλυμμένο, που κάθεται σ' ένα τραπέζι παρακολουθώντας μια οθόνη και αγγίζοντας φρούτα.

Και τώρα το πιο εκπληκτικό μέρος τού πειράματος. Δείχνοντας ακόμα το πορτοκάλι, ο γιατρός ρωτάει την Κάρολ πού το βρήκε, αλλά εκείνη δεν έχει την παραμικρή ιδέα. Ο δεξιός της εγκέφαλος, που τη διέταξε να το πάρει, ξέρει από πού το πήρε αλλά δε μιλάει ούτε καταλαβαίνει λέξεις κι έτσι δεν μπορεί ν' απαντήσει. Ο αριστερός εγκέφαλος, που καταλαβαίνει αυτό που ζητάει ο γιατρός, είχε το αντίστοιχο μάτι του καλυμμένο όταν η Κάρολ έψαχνε το πορτοκάλι και αφού δεν είδε τι συμβαίνει δεν μπορεί ούτε αυτός να απαντήσει.

Φαίνεται ότι έχουμε να κάνουμε με δυο ξεχωριστούς εγκεφάλους, ο καθένας με τον δικό του νου. Όταν η Κάρολ "ψάρεψε" το πορτοκάλι από το πιάτο, ο ένας από τους δύο ήταν απών. Δεν μπορούσε να δει κι έτσι δεν ήξερε τι έκανε ο άλλος.

Για να μην καταλαβαίνετε τι κάνετε, δεν είναι απαραίτητο να διαχωρίσετε τους εγκεφάλους σας ή να σκεπάσετε το ένα σας μάτι. Αυτό είναι κάτι που συμβαίνει πολλές φορές σε συνηθισμένους ανθρώπους - ακόμα και σ' εσάς. Έχετε ποτέ απορροφηθεί τόσο πολύ από τη συζήτηση, το διάβασμα ή την τηλεόραση, που δεν καταλάβατε ότι φάγατε όλα τα πατατάκια, τα φιστίκια ή τα σοκολατάκια παρά μόνο όταν είχαν τελειώσει; Ακόμα και με άθικτες τις εγκεφαλικές συνδέσεις, οι δύο εγκέφαλοι μπορούν να αποσυνδεθούν και να λειτουργήσουν ξεχωριστά - όπως κάνουν όταν συναντάτε κάποιον που το πρόσωπο του είναι γνωστό αλλά το όνομά του σας διαφεύγει, ή και το αντίθετο: όταν συναντάτε κάποιον που ξέρετε ότι τον γνωρίζετε αλλά δεν μπορείτε να συνδέσετε το πρόσωπο. Στην πρώτη περίπτωση ο δεξιός εγκέφαλος θυμήθηκε και ο αριστερός όχι, ενώ στη δεύτερη το αντίστροφο.

Στο ενδιάμεσο και κάτω απ' αυτούς τους δύο εγκεφάλους υπάρχει ένας τρίτος, ο ρομβοειδής ή εσχατοπίσθιος εγκέφαλος. Γηραιότερος αλλά ταυτόχρονα και νεότερος από τους άλλους δυο, ο ρομβοειδής έχει επίσης τον δικό του νου. Από χρονολογικής απόψεως είναι ο γηραιότερος, ο πρώτος που σχηματίστηκε και ανέπτυξε τους άλλους δύο, όπως ένα μοσχάρι αναπτύσσει τα κέρατά του. Από λειτουργικής όμως απόψεως είναι ο νεότερος, γιατί ο νους του είναι αυτός ενός παιδιού - είναι ο εγκέφαλος που θέλει να κοιμηθεί παραπάνω τα πρωινά της Δευτέρας και τρώει σοκολατάκια στα κρυφά.

Με τη βοήθεια του δρος Σπέρι, αποσυναρμολογήσαμε τον βιοϋπολογιστή-εγκέφαλο και εξετάσαμε τα εξαρτήματά του. Αυτά τα εξαρτήματα, συνδεδεμένα μεταξύ τους, λειτουργούν μέσα στο κρανίο μας σαν μια μονάδα η οποία αποτελεί την τρισυπόστατη ύπαρξη που λέγεται "εγώ". Τώρα που τα ξανασυναρμολογήσαμε, ας δούμε πώς δουλεύουν.

Από ψυχολογικής απόψεως, ο καθένας μας είναι μια τριπλή προσωπικότητα - μια "πυρηνική" οικογένεια. Για παράδειγμα, μέσα σε κάθε άνδρα υπάρχει μια "εσωτερική" γυναίκα. Αυτό αποδεικνύεται και από τις εγχειρήσεις αλλαγής φύλου - μια τομή εδώ, μια πτύχωση εκεί, μερικές ορμόνες και ιδού: μια ολοζώντανη γυναίκα! Για τους ενήλικους άνδρες και γυναίκες, η θηλυκή προσωπικότητα είναι ο νους του δεξιού εγκεφάλου. Ζει σ' έναν κόσμο που αποτελείται από εικόνες και επικοινωνεί μέσα από τις κινήσεις τού προσώπου και του σώματος. Τα μηνύματα από τη Γαία, της μεταβιβάζονται ως όνειρα και οράματα. Επίσης χρησιμοποιεί οπτικές εικόνες για να προγραμματίσει προσωπικές εμπειρίες. Ο ανθρωπολόγος Τζούλιαν Τζέινς εκτιμά την ηλικία της σε τουλάχιστον τριάντα πέντε χιλιάδες χρόνια. Τα πράγματα με τα οποία αισθάνεται καλά είναι η φροντίδα για τη ζωή, η δημιουργία όμορφων πραγμάτων και οι σχέσεις αγάπης.

Και στα δύο φύλα, η αναλυτική προσωπικότητα που βάζει στόχους για να τους εκπληρώσει, ζει σ' έναν κόσμο από λέξεις. Ο Δρ. Τζέινς υπολογίζει την ηλικία της σε οχτώ χιλιάδες χρόνια. Πιο πριν, ο Δρ. Τζέινς υποστηρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι δεν ξέραμε καν από λέξεις κι έτσι αυτή η πλευρά μας δεν μπορούσε να λειτουργήσει. Χωρίς τις λέξεις, αυτή η πλευρά της προσωπικότητάς μας δεν μπορούσε να κατασκευάσει συστήματα πίστης που να εξηγούν πώς είναι, ή πώς θα έπρεπε να είναι τα πράγματα. Οι λέξεις είναι τα εργαλεία που χρησιμοποιεί για να κάνει σκέψεις που προγραμματίζουν τις προσωπικές πραγματικότητες και μεταφέρουν τα μηνύματα της Γαίας ως νοήματα και φρέσκες ιδέες. Στο παιχνίδι της ζωής, παίζει για να κερδίσει - πράγμα που σημαίνει να έχει πάντα το δίκαιο και τον έλεγχο σε μια κατάσταση.

Οι ψυχολόγοι ονομάζουν αυτή την πλευρά της αντίληψης "το Εγώ" ή "τη Νόηση". Εμείς την ονομάζουμε "το Σκεπτόμενο". Πριν από κάπου τριακόσια χρόνια, ένα φιλόσοφος ονόματι Καρτέσιος πέρασε στην Ιστορία με τη φράση σκέφτομαι άρα υπάρχω. Οι άνθρωποι που πιστεύουν σ' αυτή τη ρήση έχουν την τάση να ταυτίζονται με τον σκεπτόμενο εαυτό τους και ν' αγνοούν τις άλλες δυο προσωπικότητες τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ξεχνούν τα δύο τρίτα του είναι τους.

Κάποτε, πολύ παλιά, υπήρχε ένας Έλληνας που λεγόταν Νάρκισσος, ο οποίος ζούσε κάπου πέρα απ' το χρόνο κι ενεργούσε σαν θεός. Μια μέρα που πλησίασε σε μια λίμνη, είδε μέσα στα νερά της ένα πανέμορφο πρόσωπο. Χαμογέλασε και ο νέος φίλος του χαμογέλασε κι αυτός. Ο Νάρκισσος τον ερωτεύτηκε σφόδρα. Μέσα στο πάθος του πήγε ν' αγκαλιάσει το αντικείμενο του πόθου του, έπεσε μέσα στη λίμνη και πνίγηκε.

Η ιστορία αυτή είναι μια μεταφορά για κάτι που συμβαίνει όταν οι άνθρωποι παθιάζονται τόσο πολύ με την εικόνα τους, που χάνονται μέσα της. Για να συμβεί αυτό δε χρειάζεται να πέσετε σε μια λίμνη - το ίδιο μπορεί να σας συμβεί και με το είδωλο σας στον καθρέφτη. Είτε το ερωτευτείτε είτε αποφασίσετε ότι το μισείτε, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο γιατί η αγάπη και το μίσος είναι οι δυο πλευρές τού ίδιου νομίσματος - του οποίου το αντίθετο είναι η αδιαφορία. Όταν ξέρετε ότι αυτό που κοιτάζετε δεν είναι ο πραγματικός σας εαυτός, έχετε λιγότερες πιθανότητες να βυθιστείτε μέσα του. Ποιος είναι λοιπόν αυτός που κοιτάζει;

Υπάρχει ένα μέρος τού εαυτού σας, ένα "εσωτερικό" παιδί που νιώθει ακριβώς όπως όταν ήσασταν δύο χρονών. Συνεχίζει ν' απαντά στο όνομά σας και κοιτάζει με έκπληξη μέσ' απ' τα μάτια σας το σώμα σας ν' αλλάζει και να μεγαλώνει. Αυτό το παιδί ζει στον ρομβοειδή εγκέφαλο σας και δε σχετίζεται με τ' όνομά σας ούτε με την εξωτερική σας εμφάνιση, γιατί έχει τη νοημοσύνη μιας αμοιβάδας. Μην ξεγελαστείτε όμως απ' αυτό. Είναι ο γηραιότερος και σοφότερος νους που έχετε - κατά μια έννοια είναι τόσο παλιός όσο και η ίδια η ζωή, κάπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια. Από μόνο του έχει όλες τις γνώσεις που είναι απαραίτητες για να κρατήσετε το σώμα σας σε καλή κατάσταση χωρίς να το σκέφτεστε.

Η αμοιβάδα είναι ένας μονοκύτταρος οργανισμός χωρίς εγκέφαλο - ούτε καν κεφάλι. Αν εξετάσουμε μια αμοιβάδα στο μικροσκόπιο, το μόνο που βλέπουμε είναι μια ελάχιστα ορατή μάζα που κινείται ρέοντας. Αν τη βάλουμε ανάμεσα σε μια σταγόνα οξέος και μια σταγόνα θρεπτικός ουσίας, δέκα φορές στις δέκα θ' απομακρυνθεί από το δηλητήριο και θα κατευθυνθεί προς την τροφή. Αυτό αποδεικνύει ότι, σε κάποιο επίπεδο, η αμοιβάδα μπορεί να ξεχωρίσει τη διαφορά ανάμεσα στην απόλαυση και τον πόνο, μπορεί να βρει το φαγητό, να το καταναλώσει και να το χωνέψει, να αποβάλλει ό,τι της είναι άχρηστο καθώς και να αναπαραχθεί. Όταν πλάσματα με απλό νου ή ακόμα και χωρίς εγκέφαλο παρουσιάζουν μια συνθέτη συμπεριφορά χωρίς να ξέρουν πώς ή γιατί κάνουν αυτό που κάνουν, λέμε ότι ενεργούν από ένστικτο. Αν είναι έτσι, τότε τα ένστικτα πρέπει να υπάρχουν πολύ καιρό πριν από τους εγκεφάλους.

Χωρίς να ξέρετε το πώς και το γιατί, όταν ήσασταν νεογέννητο, κλαίγατε όταν πεινούσατε, βυζαίνατε όταν σας θήλαζαν, κοιμόσασταν όταν χορταίνατε και κατουριόσασταν πάνω σας όταν νιώθατε την ανάγκη. Εβδομηνταπέντε τρισεκατομμύρια κύτταρα ενεργούσαν σαν ένα, ενορχηστρωμένα από το κύκλωμα του ρομβοειδούς εγκεφάλου, του οργανισμού που καθοδήγησε την ανάπτυξη του σώματος σας από το γονιμοποιημένο ωάριο ως το πλήρως σχηματισμένο έμβρυο και τα τρία στάδια της γέννησης, χωρίς να χρειαστεί να σκεφτείτε τίποτα. Αυτή η διάνοια μπορεί να σας καθοδηγήσει για όλη τη ζωή σας.

Μιλάμε για τη διάνοια που κάνει τα φυτά να αναπτύσσονται και να στρέφονται προς τον ήλιο, τη γνώση που κάνει την καρδιά σας να χτυπά είτε της δίνετε σημασία είτε όχι. Πιστεύουμε ότι αυτή η γνώση υπάρχει, ανεξάρτητα από τον εγκέφαλο ή κάποια άλλη φυσική κατασκευή και ότι ο εγκέφαλος, σαν ένας δέκτης ραδιοφώνου, απλώς συντονίζεται σ' αυτήν. Ο αριστερός εγκέφαλος τη μετατρέπει σε σκέψεις, ο δεξιός σε εικόνες και το παιδί μέσα μας, ο νους του ρομβοειδούς τη μετατρέπει σε αισθήματα - εσωτερικές ορμές κι αισθήσεις πόνου και χαράς.

Τρία πνεύματα λοιπόν, το καθένα μ' έναν δικό του εγκέφαλο, ζουν μέσα στο ίδιο σώμα. Μερικές φορές διαφωνούν και το σώμα μετατρέπεται σε πεδίο μάχης, αν όμως κάνετε την ερώτηση που πρέπει, θα σας πουν γιατί γίνεται αυτή η μάχη και τι πρέπει να κάνετε για να τελειώσει.

Κατηγορία Ψυχολογία

Σχόλια Επισκεπτών

Απόψεις Επισκεπτών